Tanımı:
Umre nin sözlük anlamı"ziyâretmtir. Şeriatta ise, daha sonra açıklanacak olan özel şekilleriyle Beytullah'ı ziyaret etmektir.
Hükmü ve delili:
Umre, fevrî (âcil) veya tehirli olarak ve ayrıntıları daha önce "Hac" bahsinde geçtiği üzere, hayatta bir kere yapılması farz-i ayn olan bir ibadettir. Ancak Mâlikîler ve Hanefîler bu görüşe muhalefet etmişlerdir*1*.
Umre'nin farz oluşunun delili şu âyet-i kerîmedir:
"Allah için haccı ve umreyi tamamlayın. (Bakara: 196).
(1) Mâlikî Ve Hanefîler dediler ki: Şu hadîs-i şerif gereğince, hayatta bir kere umre yapmak farz değil, m'üekked bir sünnettir:
"Hac farz, umre ise tatavvûdur" (ibn Mâce, Menâsik, 44).
AllahüTeâla'nın: "Allah için haccı ve umreyi tamamlayın" buyruğu ise, farziyeti değil, başlanılmış olan bir umrenin tamamlanmasının zorunlu olduğunu anlatmaktadır. Çünkü nafile de olsa, başlanılan bir ibadeti sonuçlandırmak vâcibdir. Rasûlullah'm Hz.Âişe'nin sorusuna verdiği cevap da umrenin farzlığma işaret etmez. Çünkü hadîste geçen ( ^U ) kelimesi, hem vaciblik, hem de nafileliği ifade etmektedir. Vaciblik hacca, nâfileiik de umreye nisbetledir. Bu da "hac farz, umre ise tatavvû (nafile) dur" hadisinden anlaşılmaktadır. Haccın farz oluşuna ise Âl-i İmran sûresinin 97. ayetindeki "Beyti haccetmesi, insanlar üzerinde Allah'ın bir hakkıdır" cümlesi ile, hac bahsinin baş tarafında zikrettiğimiz diğer deliller işaret etmektedir.
Bu âyet, "haccı ve umreyi, bütün şartları ve rükünleriyle yerine getiriniz" anlamındadır. Tıpkı bunun gibi, Hz. Âişe'den rivayet edilen şu hadîs-i şerif de Umre'nin farz oluşuna işaret etmektedir:
"Âişe sordu: 'Ey Allah'ın Rasûlü, kadınlar üzerine farz kılınmış bir ci-had var mıdır?' Rasûlullah: 'Evet, onlar için, içinde kıtal (vuruşma ve öldürme) olmayan farz bir cihad vardır: Hac ve Umre' diye cevap verdi"
(İbn Mâce, Menâsik, 8; Ahmed b. Hanbel, Müsned, 6/165).
Ebû Rezîn el-Ukeylî'den rivayet edilen bir hadîste de, onun Rasûlullah (s.a.v.)'a: "Babam çok yaşlı, ne hacca, ne umreye ve ne de yolculuğa güç yetiremiyor (ne yapmalıyım)" diye sorması üzerine, Peygamber Efendimiz şu cevabı vermiştir:
"Babanın yerine hac ve umre yap" (EbûDâvud, Menâsik, 25; Tirmîzî, Hac, 87). Birçok kereler yapılan umrenin birden fazlası nafile olur.
---------------------------------------------------------------------------
1 Abdurrahman Cezırî, Dört Mezhebe Göre İslâm Fıkhı- I, Çağrı Yayınları, 7. Baskı, İstanbul, 1993: XIIV-XIV.


